ถ้าเราจะสร้างโครงสร้างพื้นฐานสารสนเทศแห่งชาติ (NII) โครงสร้างนี้ควรมีหน้าตาอย่างไร? คนส่วนใหญ่จะเริ่มนึกถึงอินเตอร์เน็ต ไวร์เลส ไวร์ไฟร์ 3G วาง fiber optic ผมก็คิดว่าน่าจะคิดกลับกัน เหมือนเราจะสร้างบ้าน คิดกันก่อนว่าเวลาอยู่อยากให้มีห้องไหนไว้ทำอะไร แล้วค่อยดูว่ามีวัสดุและเทคนิคการสร้างบ้านอย่างไร ดังนั้นผมขอให้เราคิดถึง เจ้า NII ในเชิงขีดความสามารถ (Capability)และการประยุกต์ใช้ก่อนครับ ก่อนครับ แล้วมาดูเทคโนโลยีว่าจะใช้อะไรสร้าง มองเป็นการคิดแบบ usability driven และ top down ไม่ใช่ technology driven แบบเก่าๆที่ลงท้ายทำให้ซื้อของมาเล่นนักต่อนัก

เอาว่าผมจะมองแบบของผมอย่างนี้แล้วกัน ให้สมมุติว่า ในที่สุดเรามีรัฐบาลอุดมคติที่คนมีความสามารถครองเมือง และเขาเข้าใจว่าการลงทุนที่สำคัญ คือการสร้างปัญญาให้ประเทศ ทำให้คนจำนวนมากฉลาด เราก็ได้เงินมาทำโครงการทำนองนี้จนประเทศไทยมีระบบ NII ดีเยี่ยม คนไทยจะใช้ระบบนี้พัฒนาคุณภาพชีวิตอย่างไรบ้าง ระบบต้องทำให้คนไทยสามารถ รอบรู้และเรียนรู้ วิเคราะห์และสังเคราะห สื่อสารและร่วมมือ เข้าสู่สาระและสารพันบันเทิงได้อย่างง่ายดาย ดังนั้นระบบนี้จึงต้องเป็นระบบที่

1. Content and knowledge rich เป็นแบบ multimedia ใครอยากรู้อะไรเรียนอะไรต้องได้หมด
2. Analytic power
3. Storage power
4. Service rich environment
5. Accessible
6. Collaborate
7. Security, privacy

เกิดมาต้องมี IT space ให้เล่นแบบ facebook รัฐบริการแต่สร้าง API ให้มีบริการเสริมได้
โครงสร้างเหล่านี้จะส่งผลดีอย่างใหญ่หลวงต่อการพัฒนาประเทศเพราะจะเอื้อให้คนไทยทั้งชาติสร้างและใช้ความรู้ทั่วโลก นอกจากนั้นยังมีศักยภาพจะก่อเกิดบริการและธุรกิจใหม่ๆ

ถึงเวลาแล้วที่เราควรตะโกนดังๆว่าคนไทยต้องรุดหน้ามีระบบโครงสร้างพื้นฐานสารสนเทศที่ก้าวหน้าและรองรับความคิดและจินตนาการของคนไทยเสียที