Science

OpenAI เปิดตัว GPT‑Rosalind โมเดล AI สำหรับงานวิจัยด้าน Life science

By arjin

on 17 April 2026 - 07:41 Tag: OpenAI, ChatGPT, Artificial Intelligence, Science

OpenAI

OpenAI เปิดตัว GPT‑Rosalind โมเดลปัญญาประดิษฐ์แบบคิดเป็นเหตุผลรุ่นใหม่ ที่สร้างเพื่อใช้กับงานวิจัยทางชีววิทยาศาสตร์ (Life science) ซึ่งชื่อโมเดลมีที่มาจาก Rosalind Franklin นักวิทยาศาสตร์ที่มีบทบาทสำคัญในการค้นพบดีเอ็นเอ

รางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ปี 2025 มอบให้ 3 นักวิทยาศาสตร์จากผลงานควอนตัมฟิสิกส์ในการใช้งานจริง

By arjin

on 8 October 2025 - 07:00 Tag: Nobel, Science, Quantum Computer, Researcher, Google, Physics

Nobel

นักวิทยาศาสตร์ 3 คนคือ John Clarke, Michel Devoret และ John Martinis ได้รับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ประจำปี 2025 จากผลงานการทดลองควอนตัมฟิสิกส์ในโลกจริง ซึ่งกลายเป็นพื้นฐานสำคัญของเทคโนโลยีในยุคใหม่ พิสูจน์ว่าพฤติกรรมเชิงควอนตัมไม่ได้จำกัดที่ระดับอะตอม แต่สามารถนำมาใช้งานได้จริงบนเงื่อนไขที่เหมาะสม

คณะกรรมการโนเบลบอกว่าทรานซิสเตอร์ในไมโครชิปของคอมพิวเตอร์ เป็นตัวอย่างหนึ่งของเทคโนโลยีควอนตัมที่อยู่รอบตัว รางวัลโนเบลของปีนี้เป็นการเปิดโอกาสใหม่สู่การพัฒนาเทคโนโลยีควอนตัมยุคถัดไป ทั้งการประมวลผลควอนตัม การเข้ารหัสควอนตัม เซ็นเซอร์ควอนตัม เป็นต้น

รางวัล Ig Nobel 2025: วัวที่ทาสีม้าลาย จะถูกแมลงกัดน้อยลง, แอลกอฮอล์ทำให้กล้าพูดภาษาต่างประเทศมากขึ้น

By arjin

on 19 September 2025 - 22:28 Tag: Ig Nobel, Science

Ig Nobel

รางวัล Ig Nobel ที่มอบให้กับงานวิจัยที่สร้างเสียงหัวเราะในตอนแรก จากนั้นก็ทำให้เราฉุกคิดต่อในประเด็นดังกล่าว ประกาศรายชื่องานวิจัยที่ได้รับรางวัลประจำปี 2025 ซึ่งมีทั้งหมด 10 สาขา ดังนี้

สาขาชีววิทยา: นักวิจัยจากญี่ปุ่นพบว่าการทาสีบนวัวให้ดูเป็นม้าลาย ทำให้แมลงแยกไม่ออกและกัดวัวน้อยลง
สาขาเคมี: การผสมผงเทฟลอน (พอลิเตตระฟลูออโรเอทิลีน) ลงในอาหาร ทำให้อาหารมีปริมาณเพิ่มขึ้น แต่ไม่เพิ่มแคลอรี

ผลสำรวจนักวิทยาศาสตร์หันไปหา Bluesky มากขึ้น หลัง Twitter เปลี่ยนไปเป็น X

By Fzo

on 2 September 2025 - 14:20 Tag: Bluesky, Twitter, Science, Social Network

Bluesky

นักวิทยาศาสตร์จำนวนมากเริ่มทยอยย้ายออกจากแพลตฟอร์ม X (เดิมชื่อ Twitter) ไปใช้ Bluesky มากขึ้น หลังจากการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ตั้งแต่ อีลอน มัสก์ เข้าซื้อกิจการในปี 2022 ซึ่งส่งผลให้ทั้งอัลกอริทึมและการดูแลเนื้อหาบนแพลตฟอร์มเปลี่ยนไปอย่างมาก

หนึ่งในผู้ใช้ที่เคยมีบทบาทสำคัญบน Twitter คือ เดวิด ชิฟแมน (David Shiffman) นักชีววิทยาทางทะเลและนักอนุรักษ์ ผู้เคยเป็นผู้ใช้งานตัวยงและสนับสนุนการมีส่วนร่วมของนักวิทยาศาสตร์บนแพลตฟอร์มมาอย่างยาวนาน เขาได้ฝึกอบรมนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่มากกว่า 2,000 คน ให้ใช้ Twitter อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อสร้างเครือข่าย แชร์งานวิจัย และสื่อสารกับสาธารณชน

เปิดตัว Microsoft Discovery แพลตฟอร์มผู้ช่วย AI สำหรับงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์

By mk

on 26 May 2025 - 14:07 Tag: Microsoft Copilot, Microsoft, Science, Research

Microsoft Copilot

เก็บตกประกาศคั่งค้างจากงาน Microsoft Build 2025 ของใหม่อีกอย่างที่เปิดตัวในงานคือ Microsoft Discovery ไม่ใช่ช่องสารคดีแต่ก็คล้ายๆ เพราะเป็นแพลตฟอร์ม AI สำหรับการค้นคว้าวิจัยทางวิทยาศาสตร์

ยาน Blue Ghost ของ NASA เดินทางไปดวงจันทร์ จับสัญญาณ GPS จากโลกได้ แม้ห่าง 4 แสนกิโลเมตร

By mk

on 24 February 2025 - 10:12 Tag: Firefly Aerospace, NASA, Moon, GPS, Space, Science

Firefly Aerospace

NASA กำลังมีภารกิจส่งยานอวกาศไปสำรวจดวงจันทร์ชื่อยาน Blue Ghost ตอนนี้อยู่ระหว่างเดินทางไปดวงจันทร์ มีกำหนดลงจอด 2 มีนาคม 2025

ยานลำนี้ผลิตและบริหารจัดการโดยบริษัท Firefly Aerospace มีเป้าหมายส่งอุปกรณ์ทางวิทยาศาสตร์ 10 ชิ้นไปลงบนพื้นผิวดวงจันทร์ เพื่อเก็บข้อมูลวิจัยด้านต่างๆ

ไทยส่งทีมนักวิจัยไปสถานีวิจัยขั้วโลกใต้นาน 28 วัน ศึกษาผลกระทบของขยะทะเล-ภูมิอากาศ

By mk

on 6 February 2025 - 17:28 Tag: Science, Thailand, Research, China

Science

ทีมนักวิจัยจากประเทศไทย 3 คน และช่างภาพอีก 1 คน เดินทางไปทำวิจัยที่ขั้วโลกใต้ (แอนตาร์กติก) ถือเป็นคณะคนไทยที่เดินทางทำวิจัยไปขั้วโลกใต้ในรอบ 11 ปี (ไปคราวก่อนคือ 2557)

การเดินทางครั้งนี้อยู่ภายใต้ "โครงการวิจัยขั้วโลกตามพระราชดำริ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี" ของ "มูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี" ที่มีความร่วมมือกับหน่วยงานด้านขั้วโลกของประเทศจีน (PRIC) ทำให้สามารถส่งนักวิจัยไทยไปทำวิจัยที่สถานีวิจัยเกรทวอลล์ (Great Wall Station) ของจีนได้

ทีมจากไทยทั้ง 4 คนได้แก่

CERN ค้นข้อมูลการชนอนุภาคเมื่อปี 2018 ด้วย machine learning พบหลักฐานของ antihyperhelium-4

By lew

on 10 December 2024 - 10:32 Tag: CERN, Science

CERN

โครงการ ALICE ของ CERN ที่พยายามตรวจจับอนุภาคในรูปแบบที่เหมือนขณะเกิด Big Bang รายงานถึงการค้นพบหลักฐานของ antihyperhelium-4 เป็นครั้งแรก โดยใช้ข้อมูลการชนของนิวคลีออนที่พลังงาน 5.02 TeV เมื่อปี 2018 มาค้นหาข้อมูลด้วย machine learning ที่ประสิทธิภาพการค้นข้อมูลดีกว่าเทคนิคเดิมๆ

antihyperhelium-4 ประกอบไปด้วย antiproton สองอนุภาค, antineutron หนึ่งอนุภาค, และ antilambda (lambda เป็นอนุภาคที่ประกอบไปด้วยควาร์ก 3 อนุภาค) การตรวจจับจะดูจากการสลายกลายเป็น antihelium-3

ทีมงานพบหลักฐานของ antihyperhelium-4 โดยมีระดับนัยสำคัญที่ 3.5 standard deviations (แปลว่าความมั่นใจเกือบ 100%)

นักวิจัย Berkeley สร้างวัสดุสังเคราะห์ COF-999 ใช้ดักจับคาร์บอนในอากาศได้ดีมาก

By mk

on 28 October 2024 - 14:30 Tag: Carbon Capture, Material, Science, Research, Berkeley

Carbon Capture

นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนียเบิร์กลีย์ (UC Berkeley) ของสหรัฐอเมริกา ประสบความสำเร็จในการสังเคราะห์วัสดุชนิดใหม่ที่มีประสิทธิภาพกักเก็บคาร์บอนในอากาศได้ดีกว่าเดิม

เทคโนโลยีการกักเก็บคาร์บอน (carbon capture) ถูกพูดถึงมากขึ้นเรื่อยๆ เพื่อลดปริมาณ CO2 แก้ปัญหาเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีการกักเก็บคาร์บอนในปัจจุบันยังทำงานได้ดีในการดูดคาร์บอนหนาแน่นจากแหล่งเดียว (เช่น ปากปล่องควันโรงงานผลิตไฟฟ้า) หากเราเอามากักเก็บ CO2 ตามท้องถนนทั่วไป มันยังทำงานได้ไม่ดีนัก

อดีตวิศวกร NVIDIA พบจำนวนเฉพาะใหม่ (2^136,279,841) - 1 ใช้ GPU นับพันตัวค้นหา

By lew

on 24 October 2024 - 00:54 Tag: Research, Mathematics, Science

Research

Luke Durant อดีตวิศวกร NVIDIA (ทำงานพัฒนา CUDA ตั้งแต่ปี 2010) พบจำนวนเฉพาะใหม่ (2^136,279,841) - 1 หรือ M136279841 เมื่อเขียนฐานสิบมีความยาวทั้งสิ้น 44 ล้านหลัก

Geoffrey Hinton และ John Hopfield ได้โนเบลสาขาฟิสิกส์ปี 2024 จากผลงาน Machine Learning

By mk

on 8 October 2024 - 18:41 Tag: Nobel, Science, Machine Learning, Researcher, Artificial Intelligence

Nobel

Geoffrey Hinton และ John Hopfield เป็นนักวิทยาศาสตร์ที่ได้รางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ประจำปี 2024 จากผลงานวิจัยด้าน machine learning

John Hopfield ปัจจุบันอายุ 91 ปีแล้ว เขาจบปริญญาเอกสาขาฟิสิกส์จาก Cornell University และเป็นผู้บุกเบิกงานวิจัยด้าน neural network และคิดค้น Hopfield network เครือข่ายนิวรอนแบบชั้นเดียว ที่นิวรอนแต่ละตัวเชื่อมกับนิวรอนตัวอื่น

ทีมวิจัยเคมบริดจ์ทำแผนที่สมองแมลงวันทองครบทั้งสมอง 140,000 นิวรอน

By lew

on 5 October 2024 - 21:55 Tag: Brain, Cambridge University, Biology, Science

Brain

ทีมวิจัยห้องปฎิบัติการ MRC Laboratory of Molecular Biology มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ประกาศความสำเร็จในการทำแผนที่สมองแมลงวันทอง (Drosophila fruit fly) ครบทั้งสมอง รวม 140,000 นิวรอน การเชื่อมโยงไซแนปส์รวม 15 ล้านชุด สามารถระบุประเภทเซลล์สมองได้ 8,452 ประเภท จากเดิมที่จำแนกได้เพียง 3,643 ประเภทเท่านั้น

นักวิทยาศาสตร์พบหลักฐานจากคลื่นแผ่นดินไหว มีน้ำเป็นของเหลวอยู่ใต้ดินดาวอังคาร

By mk

on 13 August 2024 - 10:07 Tag: Mars, Space, NASA, Science

Mars

ทีมนักวิทยาศาสตร์จาก University of California San Diego และ University of California Berkeley ตีพิมพ์เปเปอร์วิชาการ ที่พบข้อมูลว่ามี "น้ำในสภาพของเหลว" อยู่ใต้ดินของดาวอังคาร

ก่อนหน้านี้นักวิทยาศาสตร์พบน้ำแข็งบริเวณขั้วโลกของดาวอังคาร และพบร่องรอยของน้ำในสภาพของเหลวบนพื้นผิวดาวอังคารเมื่อ 3 พันล้านปีก่อน แต่คาดว่าระเหยออกนอกชั้นบรรยากาศไปหมดแล้ว คำถามสำคัญคือยังมีน้ำอยู่ในชั้นใต้ดินของดาวอังคารหรือไม่

OpenAI ร่วมมือกับ Los Alamos National Laboratory ศึกษาความเสี่ยงและประโยชน์ของ AI กับงานวิจัยด้าน Bioscience

By arjin

on 11 July 2024 - 06:55 Tag: OpenAI, Artificial Intelligence, Science

OpenAI

OpenAI ประกาศร่วมมือกับ Los Alamos National Laboratory หรือ LANL หนึ่งในห้องปฏิบัติการสำคัญของสหรัฐอเมริกา เพื่อทำการศึกษาว่าปัญญาประดิษฐ์หรือ AI สามารถนำมาประยุกต์กับงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ชีวภาพ (Bioscience) ขั้นสูงอย่างไรได้บ้าง

OpenAI เชื่อว่า AI สามารถเพิ่มศักยภาพและความเร็วในงานวิจัยวิทยาศาสตร์ได้ ตัวอย่างเช่น Moderna ก็นำเทคโนโลยีของ OpenAI มาช่วยในขั้นตอนวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่, Color Health พัฒนาแชทบอตช่วยในการตัดสินใจประเด็นการรักษาโรคมะเร็ง อย่างไรก็ตามนั่นคือด้านดีของการใช้เทคโนโลยี ซึ่งก็มาพร้อมความเสี่ยงหากถูกนำไปใช้งานในอีกด้าน จึงเป็นที่มาของความร่วมมือกับ LANL นี้

ทีมวิจัยจีนพบมอสทนต่ออากาศดาวอังคาร เปิดทางสร้างนิคมมนุษย์

By lew

on 1 July 2024 - 22:35 Tag: Science, China, Mars

Science

ทีมวิจัยจาก Chinese Academy of Sciences รายงานถึงการทดสอบมอส Syntrichia caninervis ที่พบในพื้นที่กันดารหลายแห่งในโลกว่าอาจจะเป็นกุญแจสู่การสร้างนิคมบนดาวอังคารในอนาคต โดยมอสชนิดนี้เดิมพบอยู่ตามทะเลทราย แต่มีความทนทานต่อสภาพอากาศหนาวเย็น

ทีมวิจัยทดสอบความทนทานของมอส S. caninervis ตั้งแต่ความทนทานต่ออากาศแห้งรุนแรงจนเสียน้ำ, เจออากาศเย็นจนแข็ง รวมถึงการแช่ไนโตรเจนเหลว -196 องศาเซลเซียส, ฉายรังสีระดับ 4,000 Gy (สำหรับการรักษามะเร็งอยู่ที่ 1-2 Gy ต่อครั้ง และประมาณ 60-70 Gy ต่อคอร์ส) และเมื่อจำลองอากาศใกล้เขตศูนย์สูตรของดาวอังคาร มอสนี้ก็ยังเติบโตได้

ทีมนักวิจัยจีนพัฒนาเทคนิค AI วินิจฉัยสืบหาอวัยวะต้นกำเนิดมะเร็งจากภาพถ่ายเซลล์

By terminus

on 23 April 2024 - 08:49 Tag: Medicine, Cancer, Science, Artificial Intelligence, Research

Medicine

ประมาณ 5% ของเคสผู้ป่วยมะเร็งระยะลุกลาม (metastatic) เป็นมะเร็งที่ไม่สามารถระบุต้นกำเนิดได้ ซึ่งมักจะพบโดยเจอเป็นเซลล์มะเร็งกระจายอยู่ในน้ำในช่องอกหรือช่องท้อง ทำให้การวางแผนรักษาทำได้ยาก การวินิจฉัยจะต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญเปรียบเทียบลักษณะภาพเซลล์มะเร็งจากกล้องจุลทรรศน์อย่างละเอียด และต้องตัดชิ้นเนื้อจากอวัยวะต้องสงสัยหลายจุดของผู้ป่วยมาเทียบ

รายงานดัชนี AI ประจำปีพบ AI เก่งขึ้น แต่ยังไม่แซงมนุษย์ ส่วนวงการวิจัยวิทยาศาสตร์ได้ผลงานมากขึ้น

By arjin

on 17 April 2024 - 18:48 Tag: Artificial Intelligence, Research, Stanford, Science, Investment

Artificial Intelligence

Human-Centered Artificial Intelligence (HAI) หน่วยงานศึกษาวิจัยด้าน AI ของมหาวิทยาลัย Stanford ออกรายงานประจำปีดัชนีด้าน AI - Artificial Intelligence Index Report 2024 ซึ่งเป็นปีที่ 7 ของรายงานนี้ รวบรวมข้อมูลพัฒนาการของ AI จากแหล่งต่าง ๆ รวมถึงผลกระทบที่เกิดขึ้น

ประเด็นที่สำคัญในรายงานปีนี้มีหลายอย่าง ซึ่งรวบรวมมาดังนี้

Peter Higgs ผู้ทำนายอนุภาค Higgs boson เสียชีวิตด้วยอายุ 94 ปี

By lew

on 10 April 2024 - 23:54 Tag: Physics, Science, Person

Physics

Peter Higgs นักฟิสิกส์ผู้ทำนายอนุภาค Higgs boson ไว้ตั้งแต่ปี 1964 เสียชีวิตเมื่อวันที่ 8 เมษายนที่ผ่านมาด้วยวัย 94 ปี

งานวิจัยของเขาทำร่วมกับ Robert Brout และ François Englert ทำนายถึง Brout-Englert-Higgs (BEH) field ที่กระจายอยู่ทั่วอวกาศ และเป็นสิ่งที่ทำให้อนุภาคต่างๆ เกิดขึ้นได้หลังเหตุการณ์ Big Bang

อนุภาค Higgs boson ได้รับการยืนยันโดยการทดลองของ CERN เมื่อปี 2012 ต่อมา Higgs และ Englert ก็ได้รับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ในปี 2013

ที่มา - CERN

Human Immunome Project เมกะโปรเจกต์สร้างแผนที่ระบบภูมิคุ้มกันของมนุษย์เริ่มต้นแล้ว

By terminus

on 24 January 2024 - 16:57 Tag: Science, Immunology, Research

Science

ระบบภูมิคุ้มกันของมนุษย์มีความซับซ้อนอย่างมาก ข้อมูลที่เรามีเกี่ยวกับการทำงานและการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันยังไม่เพียงพอและกระจัดกระจาย เริ่มต้นปีใหม่ 2024 นี้ทีมนักวิทยาศาสตร์และนักวิจัยที่นำโดย ดร. Hans Keirstead ผู้เชี่ยวชาญด้านสเต็มเซลล์ จึงได้ริเริ่มโครงการขนาดยักษ์ Human Immunome Project (HIP) เพื่อที่จะทำการทดลองเก็บตัวอย่างและรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกันของมนุษย์ที่ละเอียดที่สุดและมีขนาดใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีมา

รางวัล AI-MO ตั้งรางวัล 10 ล้านดอลลาร์ให้ AI ที่ได้เหรียญทองคณิตศาสตร์โอลิมปิก

By lew

on 27 November 2023 - 20:51 Tag: Artificial Intelligence, Research, Science

Artificial Intelligence

XTX Markets บริษัทเทรดหุ้นประกาศตั้งกองทุนรางวัล Artificial Intelligence Mathematical Olympiad Prize (AI-MO Prize) มอบเงิน 10 ล้านดอลลาร์ให้กับผู้ที่สร้างปัญญาประดิษฐ์ที่ชิงเหรียญทองโอลิมปิกวิชาการสาขาคณิตศาสตร์ได้สำเร็จ

ปัญญาประดิษฐ์ที่จะได้รางวัลต้องรับโจทย์รูปแบบเดียวกับผู้เข้าแข่งขันปกติ และส่งคำตอบเป็นข้อความที่อ่านโดยกรรมการตรวจข้อสอบตามเกณฑ์คณิตศาสตร์โอลิมปิกตามปกติ

รางวัล AI-MO ไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของคณิตศาสตร์โอลิมปิกโดยตรง แต่จะร่วมมือกับผู้จัดการแข่งขันแต่ละรอบ โดยการแข่งครั้งแรกที่จะชิงรางวัลนี้คือการแข่งที่เมือง Bath ในอังกฤษ กลางปี 2024 นี้

Subscribe to Science